Sunday, August 26, 2012

खाँउ फर्सीको मुन्टी !

भिटामिन हुन्छ दिदै खाँउ फर्सीको मुन्टी
यस्मा धेरै गुन्छ दिदै खाँउ फर्सीको मुन्टी
^
बर्ष दिनमा एक चोटी फाला फाल हुने
न खाने त कुन्छ दिदै खाँउ फर्सीको मुन्टी
^
साना साना कैडा हुन्छन यस्मा फल्ने फल
देख्दा मनै छुन्छ दिदै खाँउ फर्सीको मुन्टी
...
^
धेरै हुन्छ यस्मा रोग प्रतिरोध शक्ति
महामारी थुन्छ दिदै खाँउ फर्सीको मुन्टी
^
रगतको बिकार र हानि गर्ने तत्व
सफा पारी धुन्छ दिदै खाँउ फर्सीको मुन्टी

आकाशको फल

आकाशको फल भयो आँखा तरी मर्नु !
आनन्दको पल  भयो आँखा तरी मर्नु !
#
जीवन धान्ने मेरुदण्ड खेति किसानको
बिकासको मल भयो आँखा तरी मर्नु !
#
शहर भरि खचाखच भरिएको बस्ति
ब्यबस्थित ढल भयो आँखा तरी मर्नु !
#
आफ्नै स्वार्थ पुरा गर्न खोलिएका पार्टी
जनतामुखी दल भयो आँखा तरी मर्नु !
#
जति यत्न गरे पनि बोतलको घांटी
मेलम्चीको जल भयो आँखा तरी मर्नु !

धमिलो ज्ञानी !

बैंश उर्ली बाढी आयो पानी धमिलो
गाजलु ति नयनका नानि धमिलो
=
भबरा के दोषी छ र फूलरस टिप्न
मन किन दुख्यो जानी जानी धमिलो
=
सुनचादी हिरामोती चाहना हो सबको
कोइलासंग केको रिस खानि धमिलो
=
आफ्नो दाग देखाउछ पुर्णिमा को चन्द्र
रिस उठ्दा हास्ने तिम्रो बानि  धमिलो
=
गंगाजल चाहिदैन चोखो मुख धुन
साँचो बोल्ने विहंगम ज्ञानी  धमिलो

यिनी हरु ?

गाडी चद्छ्न टोयोटा अल्टिमा
यौटा पैसो हुँदैन  खल्तीमा
शिर सँधै  निउरिन्छ  गल्तीमा
उनकै धाक  जमाउछ्न  चल्तीमा
=
छिद्र पाए प्वाल पारि खोतल्छन
कोठाभरी मिल्केका बोतल छन्
गोप्य कुरा पैसामा ओकल्छन
मुखले मात्र ठिक पारि टोपल्छन
=
आफ्नो स्वार्थ सबभन्दा माथि छ
चाचुचा नै हितकों साथि छ
सेक्रेटरी मित्बाउको  नाति छ
जनता भन्दा आफ्नैलाई जाति छ
=
कमिशन भेटेमा ठुल्ठुलो
पानी बिना खनाउछन् कुलो
देशको हित पैतालकों धुलो
यिनकै घरमा चौरासी छन् चुलो

कोदाली पाते त !

सानी सानी भान्जी  हाम्री कोदाली पाते त !
यस्तै हुन्छन फुच्ची  राम्री कोदाली पाते त !
+
मामाघर जान्छु भन्छिन  हेर्न सानु भाइ
मिठो मान्छिन भातको माम्री कोदाली पाते त !
+
मामा भन्नुहुन्छ भान्जी ''आऊ बस खाउ''
चेपारे छिन मैजु चाम्री   कोदाली पाते त
+
हजुरआमा हजुर बाले माया गर्दा धेरै
सातै दिनमा कस्ती दाम्री कोदाली पाते त !
+
झोलीका हुन् देउतादेउती भान्जाभान्जी भन्दै
पुजा गर्दा भैछन   च्यांग्री कोदाली पाते त !
+

सुलोचना !

जुनीभरी भनि  माया माग्यौ सुलोचना
कानमा तेल हाली बसें जाग्यौ सुलोचना
^
को रोज्ला र  सुनचादी पाए हिरा मोति
शिब पछी गौरी जस्तै लाग्यौ सुलोचना
^
मैले भने पख प्रिये  बेला अधुरो छ
अखण्ड ले  पूर्णतामा दाज्यौ सुलोचना
^
मेरो बश के पो चल्नु तिम्रै बश परें
टुना मुना देब देबी भाक्यौ सुलोचना
^
चित्त पनि दैब गति मिल्न सम्म मिल्यो
औला दिएँ बाहु पाश ताक्यौ सुलोचना
^
पख पख ! मेरोकुरा भन्नु बाँकी नै छ
कलिलैमा मधुरस चाख्यौ सुलोचना
^
पूर्ण हाम्रो जोडी देख्दा भुतुक्क नै हुन्थे
इन्द्रासन हल्लाएर हाक्यौ सुलोचना
^
ढल्कियेछ जवानी यो पत्तै न पाएर
संसारमा हुने कुरा डाक्यौ सुलोचना
^
उँभो बैंश छंदा हाम्रो माया प्रिती कस्तो
ढल्क्यो बैंश पाक्न सम्म पाक्यौ सुलोचना
^
दुनियाले  थाहा पाए  तिम्रो त्यो दोमन
खाल्टो खनी भड्खारोमा जाक्यौ सुलोचना

गीत

लालालाला लाला लाला लाला लाला ला..ला
हुँ हुँ हुँ हुँ हुँ हुँ हुँ हुँ  हुँ हुँ हुँ हुँ हूँ.. हुँ
~
मलाइ हेरी रुन  थाले तारा  मण्डल जून
कहिले पनि आइनौ तिमि मेरी आफ्नी हुन
~
पर्खी बसें आउछ्यौ भनि मेरो जिन्दगीमा
बसन्तको बहार नैं बस्यो बन्धकीमा
~
जताततै हेर्छु  सबै बाला झुल्ने  खेत
तिम्रो माया झुल्किएन थारै बस्यो बेत
~
संसारको रितिथिति ढुकुरका  जोडी
कति बसूँ बाटो हेर्दै मुटु गयो छोडी
~
मरिच आफै चाउरी पर्यो जिरा नपाउनाले
मनको कुरा मनमै सुक्यो तिर्खा हराउनाले
~
जलधारा बनि   आउ प्यास  बुझाउन
धुरु धुरु मन रोयो लैजाऊ  डुलाउन
~
पिरतीमा काडा बिझ्यो थाल्यो बिजाउन
आशु खसी भुइमा सुक्यो आउ हसाउन
~
तोरी फुल्यो गुरास फुल्यो बन फुल्ने हैन
तिमि बिनाको मेरो मन कहि  भुल्ने छैन
~
मलाइ हेरी रुन  थाले तारा  मण्डल जून
कहिले पनि आइनौ तिमि मेरी आफ्नी हुन

जिज्ञासु म !

यो उला र ई सानिको कुरा   तान्न  सक्छु कि त !
मतलब पनि शेर नानीको  जान्न  सक्छु कि त !
**
काफियालाई  रदिफले जोडी  छाने   पछि
मिसराको मनको पिडा मान्न  सक्छु कि त !
**
नुन पिरो ठिक्क  हुदा   तखल्लुस फेरी
अमिलो नै खोज्छ भनि ठान्न सक्छु कि त !
**
प्रतिबिम्ब हजुरको मनमा सन्धै झल्किरंछ
त्यै बान्किलाई बिम्ब ठानी छान्न सक्छु कि त !
**
शब्द  भाब   सामन्जस्य    सन्दर्भ र अर्थ
भेटें भने  लाइकको क्लिक हान्न सक्छु कि त !

लेखिन्न लाजले गजल

सौम्य शान्त बनि मात्र लेखिन्न लाजले गजल
भित्रि मर्म खुलायेमा  छेकिन्न   राजले गजल
1
काब्य माला विधा सम्झी मिलाई रंग भर्नुछ
शब्द अर्थ लुकायेमा भेटिन्न  ताजले गजल
2
हर्ता कर्ता उनै  हुन्छन् तिब्र द्रिस्ठी दिनेहरु
सुर  ताल मिलाएमा  झंटिन्न बाजले  गजल
3
कलम कैंची कुची जस्ता साधनका उपयोगले
काटी छाटि सिलाएमा भरिन्न   काजले गजल
4
बिस्व कर्मा पनि छक्क पर्नेछन् शिल्पकारको
मसि पोख्दा जति हुन्छ हरिन्न कालले गजल
5

अंकुर

बादल फाटी आकाश खुल्यो मगमग चमेली
रसमा डुब्दै भबरा  डुल्यो  मगमग चमेली

झ्याउकिरी स्वर मयुर नाच गोधुली साँझमा
बोलीमा तिम्रो मोहनी घुल्यो मगमग चमेली

चन्द्रमा शिर रातको  मिलन चखेवा चखेबी
प्रेमको अंकुर मनमा फुल्यो मगमग चमेली

सिरिरी हावा  धानका बाला लहलह खेतैमा
सपना भित्र  रहर  झुल्यो  मगमग चमेली

पत्थर मुर्ति चाहना गर्दा देवता मिले झैँ
मनले सारा संसार भुल्यो मगमग चमेली
5

टुहुरो

टुहुरो

टुटेको हुस्नमा रोदन फुटेको
यौटा फुच्चे होस् को फुच्ची
लिङ्ग भेदमा कुनै रोकटोक छैन
कालाबजारियाको भन्सार झैँ,
टुहुरो बा टुहुरी जे होस्
यौटा हुरी बतासको झोकाले
छत्र मुनिको छाया टपक्क
टिपेर बीच सडकमा अलपत्र
छाडी दिदा उसले पाउछ
यौटा सामाजिक नामाकरण
''टुहुरो'' भनेर !
(1)
उ टुटेको हुन्छ जन्मसिद्ध
मायामा
हुत्तिन पुग्छ शायद कसैको
छायामा
कठैबरै बिचरा के गर्नु
भाग्यमा ठगिएको
दैबले चुडेर लग्यो
बाबुआमा
यस्तै यस्तै विभूषण ले
सिगारियेर सडक छाप
बन्न  पुग्छ कसैको
आश्रयमा
हुनु पर्ने हो यो प्रिथ्बिको
सदाबर्त उपलब्धि
हावा पानी माटो पनि
उसको भागबन्डामा,
विद्यमान छ समाजमा
समानुपातिक विभेद
अनाथ बनेको खण्डमा,
नाम उपनामले विभूषित
उ आश्रित हुनपुग्छ कुनै
अनाथालयमा,
किनकी उसले उपनाम
पाएको  छ टुहुरो भनेर
आफ्नोपन गुमेकोले साथमा,
उ जे पनि बन्न सक्छ
कलाकार, सल्लाहकार
मालाकार, इतिहासकार
जे बनोस आखिर
उसको  पहिचान
बनिसकेको छ
टुहुरो भनेर !
(2)
मेटिदैन कहिल्यै त्यो
आकार प्रकार
उसको जन्म सिद्ध
अधिकार भयो अब
त्यो टकार
उ टुहुरो हो
उ भनिन्छ टुहुरे,
यौटा हुरीको झोकाले
अनिष्ठ संयोगको
पराकाष्ठाले सिगारिएको
जिन्दगि बोकेर समाजमा
चिनिने  मानिसको नाम
हो रे टुटेको हुस्नमा
रोदन ले बाचेको जिबन
लिएर बाच्ने मानिसको
नाम''टु हु रो'' !
(3)

मेरो सम्झनामा म !

बिक्रम सम्बत १९९८ साल श्रावण १ गते धादिंग जिल्लाको महादेव बेशी स्थित पैरे गाउमा पं. बालकृष्ण रुपाखेतीको घरमा साँझ परिसके पछी सन्ध्या आरतीको काम पूर्ण रुपले समाप्त गरि परिबारका सबै सदस्यहरु भान्सा पस्ने तरखर के गर्दै थिए  बाहिर पिंढीमा प्रसव बेदनाले उकुस मुकुस भै बिना सुडेनीको भरमा यस्ता यस्ता त कति कति ''अछ्यू खाए बछ्यू खाए'' यो झुसे बारुलो भन्दै एक्लै आँट गरेर कसैलाई थाहै न दिकन समय कुरेर बसिरहनु भएकी पण्डितनी श्रीमती टोपकुमारी रुपाखेतीको दशौ गर्भले यो बिचित्र संसारको भवसागर मा झ्वाम्ल्याम्म डुबुल्की के मारेको थियो,भित्र  भान्सामा सबैको थालमा खिर पस्कीई सकेको रहेछ /  उहाले आफै धोतीको टुक्रा टाक्रीले पुछ्दै उत्सुकताबस पहिलो प्रस्नको जवाफ खोज्ने क्रम मा भेट्टाउनु भयो र  पुंस वर्ग पट्टिको हारमा राख्दै ''ये यो पनि खान भनेर आको र'छ, ल खा'' भनेर दुन्ग्रुंग लडाई दिई आफ्नो सरसफाई गर्न थाल्नुभयो/ (छोरी भएको भए अर्काको घरमा गैहाल्थी भनेर छोरालाई खान आको भन्या रे)
            यो त्यो  समय थियो जसबेला स्वास्थ्य गृह र कर्मी हरुको चलन थिएन, गाउमा अनुभबी महिला र सुडेनी उपलब्ध भएमा उनीहरुको सहायताले सुत्केरी गराईन्थ्यो/  मेरी ममतामयी माताश्री लाई यति धेरै हिम्मत र आत्म बिस्वास थियो कि यो कामको  लागि आफ्नो पुरानो अनुभब नै काफी छ भनेर उहाले कसैलाई गुहार्न जानु परेनछ /  बास्तबमा दैनिक क्रिया कलापमा केहि पनि कमि र परिबर्तन न आइकन श्रम जीवि महिलाहरु प्रसबित हुन्छन / यो देखिएकै कुरा हो /
आज यो संसारमा हुनु हुन्न ता पनि मेरो बाल्य कालमा यस्ता यस्ता साहसका कुरा हरु र आफु महिला भएर पनि कतिपय पुरुषले गर्ने कामहरु गरेको सन्दर्भले चेतना र जागरणको शन्देस  हामीलाई दिदै  कर्तब्य निस्ठ हुने प्रेरणा दी रहनु हुन्थ्यो बराबर/ बिहानको भात भान्सा तयार भै सके पछी बाले नुहाई धुवाई गरेर पुञ्ज पाठ न सकुन्जेल बार्दलीमा निस्केर गीता र बिष्णु सहस्र नाम पाठ गर्नु हुन्थ्यो/ अरु बेला फुर्सदमा भानुभक्त को रामायण लय पुर्बक पाठ गर्नुहुन्थ्यो/ त्यसैबेला देखि यो चाचाले छन्द मा लय हालेर कविता पाठ गर्न सिक्यो / प्रस्तुत छ यौटा छन्द कबिता :>
____________________________________________________
सिमी बोडी र कर्कलो संग संगै हल्लेर खुब नाच्छु म
खुर्सानी हरिया मिसेर नुनमा टिमुर पिंधे हाँस्छु म
गाबा खुब गलाई पाक   त्यसमा लेदो   बनाइ धरि
मेथी जिम्मु र गाईको घिउ लिई झानी खन्याई वरि
घोगा  ति  हरिया मकै   संगमहा  पोलेर घुंडा  धसि
छोड़ाई  नंगले चपाइ चमचम  ओछ्याई गुन्द्री बसी
मैना श्रावणको मजा  म लिउला फालेर  लूतो  गई
भन्दै रोजी म  जन्मिए  अति असल ठानेर मैना यहि !
बन्दे मातारम !!

मान्छे हैनौ रे !

हामी त माया गास्न मान्ने  मान्छे हैनौ रे !
लोलोपोतो घसी बोल्न जान्ने मान्छे हैनौ रे !
1
वरिपरी जम्मा भा'का सुन्दरीका झुण्ड
भाका बुझी आँखाबाट छान्ने मान्छे हैनौ रे !
2
आशा पनि कति गर्छन निर्लज्ज नै बनि
आफै लाज पचाएर तान्ने मान्छे हैनौ रे !
3
कति कति आशा बोकी आकी रैछिन उनि
प्वाक्कै बोलि हालिन माया धान्ने मान्छे हैनौ रे  !
4
जे जे जति भन्थिन उनि सुनिमात्र बस्दा पनि
सिंग तिखा भएपनि   हान्ने मान्छे हैनौ रे !

रक्सि न खाउ !

यौटा मेरो सुझाब र सल्लाह छ सबलाई
कबुल गर कान समाउ खान्न भन अबलाई
फायदा यसले गर्ने छैन रिसाउने छन् बाउ
मेरो अर्ति मान्ने भए रक्सि न खाउ !
(१)
दुलहीले रक्सि न खा पच्चीस बर्ष भयो
काजीले त छुदै न छोई चालिस बर्ष गयो
गाँजा खाउ चरेस खाउ खोज्न न्यु योर्क्र जाउ
मेरो अर्ति माने भए रक्सि न खाउ !
(२)
जुवा खेल तास खेल भांग धतुरो  खाउ
शिबजिले पनि खाए भांग्मा घोटी धाउ
फायदा यसले गर्ने छैन रिसाउने छन् बाउ
मेरो अर्ति माने भए रक्सि न खाउ !
(३)
जताततै पार्टी हुन्छ रक्शी पाइदैन
शान्तिदिलाई भोड्का भए रक्सि चाहिदैन
फायदा यसले गर्ने छैन रिसाउने छन् बाउ
मेरो अर्ति माने भए रक्सि न खाउ !
(४)
यता हेर उता हेर बत्ति बलेको छ
ब्लाक लेबल र रेड लेबल ले पार्टी चलेको छ
नाच गान पार्टी गर डिजे बजाउ
मेरो अर्ति माने भए रक्सि न खाउ !
(५)
क्लब जाउ भट्टी धाउ येला वास खाउ
कताबाट बोलाउछन हेरी बस दाउ
फायदा यसले गर्ने छैन रिसाउने छन् बाउ
मेरो अर्ति माने भए रक्सि न खाउ !
Happy birthday america!!

गजल

बालुवा र ढुंगा बिना   बगर कहाँ  हुन्छ
देश न भै नेवार गुरुङ, मगर  कहाँ हुन्छ
*********************
टाउको र पुछार काटी टुक्रा केलाएर
सिंह हो यो भन्छौ भने जगर कहाँ हुन्छ
**********************
मिलनको बिन्दु हेर गोधुलीको क्षितिजमा
आकाश र धर्ति  बाझे सगर कहाँ हुन्छ
**********************
सुन्दरता झल्काउने सहरको छ खाँचो
बुल्डोजर दमकल बिना नगर कहाँ हुन्छ

Thursday, August 2, 2012

शुभ रहोस गाइजात्रा !

भाई भाइको दिनहु
जात्रा हेर्नु पर्ने मुलुकमा
बर्ष  दिनमा एक पल्ट
चियाउछ मुलुक्क
यो गाइजात्रा / तर आउछ
यौटा रौनक बोकेर
म स्वागत गर्छु
यसलाई सलाम ठोकेर !
यसको मलाइ मन पर्ने
पक्ष के हो भने
चुटकिला, टुक्का र प्रहसन,
सुनेर म यस्तो लट्ठ पर्छु कि
जस्तो जुवाडेलाई व्यसन !
काठमाडौ सत्तलमा बिहानै देखि
हत्त न पत्त स्युचाटार तिरबाट
छाउनीको बाटो भएर आइ
ठाउ रोक्ने हरुबाट ठाउ भेट्टाएर
प्रस्ट देखिने र सुनिने ठाउ पाउनु
भनेको संग्राम जित्नु जत्तिकै
हुन्थ्यो ढिला पुग्ने हरुका लागि,
यस्तैमा चुठ्ने बित्तिकै त छाड
मछाड गरि म हुन पुग्थे सहभागी/
त्यसबेलाको चलनमा शहर सबै घुमेर
प्रहसन, प्रदर्शन टोलि बिभिन्न
बेश भूसा र आफ्नो आफ्नो
कथनी लिएर हनुमान ढोका हुदै
बसन्त पुर् बाट अलग्गिन पर्थ्यो,
एक पछी अर्को हुदै ताती लागेर
आउने हरु संग नया नया चुटकिला
सुन्न पाइने आशामा भने  मन
चुल्बुलाई सक्थ्यो,
२०२० साल भन्दा पहिलेका
चुटकिला हरुमा पाइने रौनक
भने २० साल पछी खास गरेर
पंचायत को आलोचनाले
लिन थाल्यो र व्यंग मा
अलि तिब्रता आउन थाल्यो/
त्यसपछि त झन् गाउफर्कले नै
प्रमुख स्थान लिन थालेपछि
पंचायत कालिन बिसंगतिहरु
झन् उजागर हुँदै जान थाले /
मलाइ भने  राजनीतिको
चराको नाम सम्म न जानेकोले
काठमाडौँ छाडेर अन्यत्र जानु
परेकोमा पनि त्यति धेरै
बिस्मात रहेन /
धेरै कुरा सुनियो, हासीयो अनि
मनोरंजन को लागि भनेर
मनोरंजन भयो पनि/
तर एउटा कुरा बिर्सन
सकेको छैन आजसम्म पनि /
*त्यो हो ''सैं छम डु समिनी निम डु -
चि न्याल चिकं न्याल ढिपछ्य ध्यबा डु ''*
एक जना जोडीले शेर्पा बेश भुषामा आएर समुहको
अगाडी यो प्रहसन पेश गरेर जादा म ट्वाल्ल परेको
देखेर संगैको साथीले " यिनको बेदना यौटा भएको छोराको
गत साल मृत्यु भएछ र अब हामी दुइ जना एक्ला एक्लै छौ
र गरीब हुन पुग्यौ भनेर बेदना पोखेर गए" भने सी मैले बुझे र
अर्को सालमा जात्रा हेर्न आउदा म धेरै "नेपा भाय्:"  जानेर
आउछु भनेर मनमनै प्रण गरें /

हुन सक्छ कि ?

 

मन्द बुद्धि  तिख्याऊंन  भाटो  कहिले कहिँ
बिर्सिएमा धोका  देला  माटो कहिले कहिँ
                 १
झिनो माया तिब्र पार्ने  तत्व  खोजि पस्दा
राम्रै काम आउदो रे'छ  फाटो कहिले कहिँ
                 २
निश्चित छैनन् जिन्दगीका पाइलाहरु सँधै
गन्तव्यमा आफै पुग्ने  बाटो  कहिले कहिँ
                 ३
सिक्न सके धेरै कुरा उखान टुक्का बाट
बाठो भन्दा जान्ने हुने लाटो कहिले कहिँ
                 ४
सँधै छलफल  गर्ने गरे  एक  आपसमहा
अर्को घाउ छेक्न सक्छ खाटो कहिले कहिँ
                 ५ 

गजल

 

 
बालुवा र ढुंगा बिना   बगर कहाँ  हुन्छ
देश न भै नेवार गुरुङ, मगर  कहाँ हुन्छ
*********************
टाउको र पुछार काटी टुक्रा केलाएर
सिंह हो यो भन्छौ भने जगर कहाँ हुन्छ
**********************
मिलनको बिन्दु हेर गोधुलीको क्षितिजमा
आकाश र धर्ति  बाझे सगर कहाँ हुन्छ
**********************
सुन्दरता झल्काउने सहरको छ खाँचो
बुल्डोजर दमकल बिना नगर कहाँ हुन्छ
***********************

लाज मर्नु भो !


हामी त माया गास्न मान्ने  मान्छे हैनौ रे
लोलोपोतो घसी बोल्न जान्ने मान्छे हैनौ रे
1
वरिपरी जम्मा भा'का सुन्दरीका झुण्ड
भाका बुझी आँखाबाट छान्ने मान्छे हैनौ रे
2
आशा पनि कति गर्छन निर्लज्ज नै बनि
आफै लाज पचाएर तान्ने मान्छे हैनौ रे
3
कति कति आशा बोकी आकी रैछिन उनि
प्वाक्कै बोलि हालिन माया धान्ने मान्छे हैनौ रे
4
जे जे जति भन्थिन उनि सुनिमात्र बस्दा पनि
सिंग तिखा भएपनि   हान्ने मान्छे हैनौ रे
5

गजल

 

बालुवा र ढुंगा बिना   बगर कहाँ  हुन्छ
देश न भै नेवार गुरुङ, मगर  कहाँ हुन्छ
*********************
टाउको र पुछार काटी टुक्रा केलाएर
सिंह हो यो भन्छौ भने जगर कहाँ हुन्छ
**********************
मिलनको बिन्दु हेर गोधुलीको क्षितिजमा
आकाश र धर्ति  बाझे सगर कहाँ हुन्छ
**********************
सुन्दरता झल्काउने सहरको छ खाँचो
बुल्डोजर दमकल बिना नगर कहाँ हुन्छ
***********************