सास छउन्जेल !

अन्धकार मेटुं भनि दियोभित्र बल्दै थिए
मिठो सेवा दिन्छु भनि फूलभित्र फल्दै थिए

टेढो मेडो कति धेरै बाटाहरु भेटें यहा
सोझो सिधा हिड्छु भनि खोजि खोजि चल्दै थिए

सार्है गार्हो भब सागर बुझिसक्नु के छ यहा
अस्ताउन आँटे सूर्य हरेस खाइ गल्दै थिए

साना साना हात पाउ तर्न कठिन् भयो नाउ
चिन्तन को झोलाबाट मलम झिकी दल्दै थिए


आश हुने सास छउन्जेल हिम्मत हार्नु किन
छोड्नु हुन्न हात भनि संघर्षले ढल्दै थिए

घट्ट

सुन भाई कस्तो हुन्छ घट्ट घुम्ने पानि
मुहानबाट डोर्याउछन् कुलो तानी तानी


चेप्टोचाक्लो जोडीमिल्ने बज्रढुंगा छानी
खोप्नु पर्छ दुबैलाई छिनो हानी हानी


पानीलाई छाँगाबाट खसालेर थानी (मदानी टेकाउने आधार )
पल्लालाई धारले हान्ने बनाइन्छ मदानी


जल प्रपातले हान्दा घुम्छ भन्ने ठानी
एक तल्ला माथि उठाई ठिक राखेर मानि


सोली ठड्याई घट्ट माथि चारै सुरमा बानि
ठिक्क पारि घान लाउन यौटी चरी सानी

घट्टघुम्दा अड्कलदिन्छे प्वालमा दाना जानी
पिसिएर पिठो बन्छ ढीडो रोटि खानि

ब्यबहार राम्रो गर्ने घटेरो को बानी
उसको कमाइ त्यहिनै हो ज्याला लिन्छ नानि

जिबिका उ चलाउँछ आफ्नो प्राण धानी
अलिकति थापिदेर बन तिमि दानी


पढी सक्यौ सुनी सक्यौ कस्तो रेछ घट्ट
सोधिहाले अब तिमि भन्न सक्छौ झट्ट

ढोका

ढोका खुला थियो भनि मुटुभित्र पसिन उनि !
साथ कोहि न देखेर ढुक्क भई बसिन उनि !!


ढुंगा खोज्दा देउता मिल्यो भन्दै मुटु छामिन !
चुंडीएको मुटु भेट्दा भण्डखारोमा फसिन उनि !!


चौटा पाउने आशा सबै झोलमा डुब्यो हेर !
ढोका फेरी बन्द हुँदा छाँगा बाट खसिन उनि !

के अघि सार्छौ ?

भानुभक्त कालिदास कलम् अघि सार्छन
राजनीति चाहार्नेले छलम् अघि सार्छन


हैन हैन प्रेम गर्छु भनि भन्नेहरु
चोट खाइ चित्त फाटे मलम् अघि सार्छन


भारतीय दलालहरु ब्वासा जस्तै चंख
नेता भने खुसि पार्न जलम् अघि सार्छन


प्रतिरोध गर्नेहरु को छ आफ्नै पारा
बच्चाहरु रोइ रोइ बलम् अघि सार्छन


मादकीय आतिथेय चाहना हो सबको
मन्दिरमा जाउ तर फलम् अघि सार्छन

गीत-रेलिमाई

by Chacha Bihangam on Friday, October 21, 2011 at 10:32am
साँझ पर्यो रेलिमाई जुनकिरी बलेन
माया न भै रेलिमाई यो जोबन ढलेन
@ @ @
मुखियाको रेलिमाई तिनौटी छोरी
जेठिभंदा रेलिमाई माइली त झन् गोरी
@ @ @
लोकतन्त्र रेलिमाई आएर किन
जनतालाई रेलिमाई झन दुख दिन्दिन
@ @ @
पानि पर्यो रेलिमाई हरियो भयो घास
संबिधान रेलिमाई भन्दैमा दिनको नास
@ @ @
नेपालमा रेलिमाई सुनौलो बिहान
भ्रस्टाचारी रेलिमाई खोज्दै छन् चिहान
@ @ @
रानीबारी रेलिमाई खुर्सानी हरियो
रामबाबुको रेलिमाई के चालमा परियो
@ @ @
सुन्दरीजल रेलिमाई तार काँडा घेरेको
अचम्म भो रेलिमाई कांग्रेसले छेरेको

लेख कबिता लेख !

लेख कबिता लेख !
by Chacha Bihangam on Saturday, October 29, 2011 at 11:18am
कुनै दिन फुर्छ ,
कुनै दिन मुहुर्त कुर्छ
लेख्न थाल्यो कबिता
कताकताबाट जुर्छ
लेख कबिता लेख ,
लेख कबिता लेख
तर आज यसरि
यसरि नै मर्यो मेख
लेख कबिता लेख ,
लेख कबिता लेख
* * *
भोगेका रोजेका अनि
साथमा खोजेका
कतिपय आए ,
कति कति गए
थाहा छैन के के भए,
कोहि टुक्रिए ,
कोहि ठुक्रिए
केहि फक्रिए ,
केहि लत्रिए
केहि नांगिए ,
कोहि झांगिए
बेला बखत अनुसार
दौडमा
कोहि अगाडी भए
कोहि पछाडी गए
केहि शिर चढे ,
केहि भुइँ झरे
कुनै गम्किये
कुनै चम्किए
जम्न सक्ने जमे
बग्न लायक बगे
आउने आइरहेछन
जाने गइ रहेछन
आउछन ,बस्छन
खस्छन जान्छन
स्थिति यहि हो
लेख कबिता लेख
लेख कबिता लेख ,
* * *
कुनै दिन जुर्छ
कि मुहुर्त कुर्छ
उक्लने माथि उक्लन्छन
ठाउ आ -आफ्नो सबैको
ओगटछन एकै छिन
कोहि दोहोरिन्छन
रोकिन्छन ,चल्छन
झिलिक्क गर्छन
दन्दनी बल्छन
पोखिन्छन छताछुल्ल
समेटीइन्छन बल्ल बल्ल
मस्तिस्कलाई प्रयोग गर्छन
रेलको लिग जस्तै ,
सफा गरिन्छन
सिग्नलले रोक्छ
खोल्छ पनि
यौटा चरो भित्रबाट बोल्छ
लेख कबिता लेख
लेख कबिता लेख
* * *
हासोमा आउछ
उडेर जान्छ
कावा खान्छ
घोप्टिन्छ ,उत्तानो पर्छ
पछारिन्छ ,उठ्छ दगुर्छ
साँचोमा ढालेपछि
चेपटीन्छ ,मोडिन्छ
धारिलो हुन्छ ,
धार कुडिन्छ
सार्हो गिलो
ठोस तरल
जे हुन्छ ,त्यै बन्छ
जे बन्छ ,त्यै हुन्छ
लेख्न चाहि पर्छ ,
लेख कबिता लेख
निद्रामा लेख
सपनामा लेख
जसरि भए पनि लेख
लेख कबिता लेख
लेख कबिता लेख
तर,
साबधान ! साबधान !
अल्छी लागे न लेख ,
लेख्दै न लेख !
* * *

क्या देखा कनेडामे ?

by Chacha Bihangam on Thursday, November 3, 2011 at 6:39am
(१)
निचेसे टावर दिखाकर बिबिसे पुछा मैने
देखो कितना बढा खडा है सिएन एन ?
बीबी कहती है ,अजी आप भी बुद्ढ़े हो गए है,
मैने सबाल किया बुढा हो गया कौन? टावर या मैं ?
बो कहती है, टावर मे तो पावर है, बुद्ढ़े हो गए हो आप.
(२)
इक दोस्त ने पुछा क्या देखा कनेडामे ?
हमने बताया '' बहुतसे सारे पगडियाँ''
उन्होने पुछा , किधर पढा था वो ?
सरदारको दिखाकर हमने कहा,
'उनके शिरपर ''
(३)
पडोसने पुछा कैसा था मौसम ?
हमने बताया डिगरी जिरो
अन्दाज लगाकर उसने कहा,
जिया होगा रजाइके बल !
राजाइका तो क्या कहना था पर
हमने छुपा रखि थि ''ज्याक डानियल'' .

गजल- फसाद !

by Chacha Bihangam on Saturday, November 5, 2011 at 1:48pm
ढोका खुला थियो भनि मुटुभित्र पसिन उनि !
साथ कोहि न देखेर ढुक्क भई बसिन उनि !!


ढुंगा खोज्दा देउता मिल्यो भन्दै मुटु छामिन !
चुंडीएको मुटु भेट्दा भण्डखारोमा फसिन उनि !!


चौटा पाउने आशा सबै झोलमा डुब्यो हेर !
ढोका फेरी बन्द हुँदा छाँगा बाट खसिन उनि !!

केवलपुरे किसान - एक संस्मरण !

''सबै चिज बाडेर खाने देशको पैसा विदेश न लाने ''

यसपल्ट सरसर्ती फेसबुक नियालेर साहित्यिक गति विधिमा डुबुल्की मार्दै जादा
अकस्मात छातीको एउटा कुनामा चिरिक्क कमिलाले टोके जस्तो भान भयो /
चिलायो कन्याएं / दुख्न थाल्यो / औषधि के होला भनेर घोत्लियें / ये! संस्मरण को
मलहम ले ठिक पार्ला भनि ठानेर यो लिपि तयार पारें/ कथा यसरि अघि बढ्यो :-

दुइ हज्जार एघार साल को उपद्र्याहा बाढी पैर्होबाट पिडित भए पछी सबै दाज्यु
भाइहरुलाई जे जे बाकि भयको अंश बण्डा लगाई सके पछी मेरा पिताजी पैरेका
पण्डित बालकृष्ण रुपाखेतीले अब देखि त्यस ठाउमा बसेर निर्बाह गर्न सकिंदैन
भनेर काठमान्डू को छेउ छाउतिर सर्ने निधो गर्नु भयो /
योजना अनुसार पिताजीले हामी दुइ काइलो ऋषिराम शर्मा जो काठमान्डू मै पढ्न
बस्नु हुन्थ्यो , उहाको खोज तलासमा स्वयम्भु मुनि बिजेस्वोरी को छेउ डल्लु भन्ने
ठाउमा कुनै ज्यापुको एक रोपनी आठ आना जग्गामा बनेको फुसको छाना भएको
काँचो इँट ले बनेको भुइँ तले घर रू .दुइ सय मा बन्दोबस्त गरेर खरिद गर्नु भयो र
त्यसलाई भत्काएर त्यही जगमा एक तला उठाएर माथि दुइ कोठा र बुइंगल मा
भान्सा गर्ने गरि तयार पर्नु भयो /त्यतिखेर म ताहाचलमा गुरुको घर मा बसेर पढ्थे र
दाजु बिस्नुमति नजिकैसाबुन कारखानामा काम गरेर बस्नुहुन्थ्यो /घर तयार भए पछी
आमा र म घरमा बस्न थाल्यौ /पिताजी ब्यबहार मिलाउनघर र शहर गर्न थाल्नु भयो /
सबै बन्दोबस्त मिलेपछिपैरे बाट दुध को लागि गोठ भरिको रोजा फुर्की नामको
गाइ ल्याएर छिडीमा पाल्ने गरियो /पछी माइलो दाज्यु टंक नाथ रुपाखेती ले उहाकी
कान्छी श्रीमति पतिको एक मात्र छोरा नबराजलाई पढाउन भनि संगै राख्ने बिचारले ल्याउनु भयो/
म स्कूल त्यहीबाट जान थालें /आमालाई सघाउ पघाउ हामी दुइ काका भतिजा र पिताजीको आगत
जावत संगै केहि पछीकाइलो दाज्यु,भाउज्यु समेत भै त्यो घरमा बस्न थाल्यौ /
नबराज हुन त ४/५ बर्ष जतिको हुँदो हो , म त्यति खेर १४ बर्ष जतिको ६ कक्ष्या मा पढ्थें /
नबराज केटाकेटी देखि नै अति झगडालु थियो र केहि सुधार होला कि भन्ने आशयले नै
पढाउने बिचार गर्नु भएको थियो दाज्युले / बारह्खरी
सिध्याई सकेको थियो उसले त्यतिखेर र पढाइ अघि बढाउँने योजना गर्दै थियौ /
बिस्तार बिस्तार धादिंग धुनी बेशी, महादेव बेशी र वर परका
सबैजसोले पैरेबाट पण्डित बसाइ सरेर काठमान्डू मा घर बनाएका छन् रे
भन्ने कुरा थाहा पाई सकेका थिए /मुख्य तया पिताजीले पुरेत्याई
गर्दै आइयेका बहुसंख्यक यजमानहरू चिन्तित थिए यद्यपि पिताजी घर र शहर गरेर धानी रहनु हन्थ्यो/
मुख्य आय श्रोत नै यजमानहरू भएकाले छोड्न सक्नु हुन्नथ्यो /
तत्काल केवलपुर,पण्डित पौवा ,मान्खु, अमर्खु र रानी बारी सबै एरिया पिताजीको पुरेत्याई भित्र पर्दथ्यो /
काठमाडौँ घरमा सबैतिरबाट कोहि न कोहि कामले आउदा पसेर, भेटेर ,बास बसेर
तिथि सम्झाएर पुरेतको यकिन गरेर जान्थे /

यस्तै सन्दर्भमा ''केवलपुरे किसान '' पनि हाम्रो घरमा आउने जाने गर्नु हन्थ्यो / मेरो उहासंग प्रथम चिनारी त्यसै ताका देखि भएको हो /
उहाले आएको बेलामा एक पटक ''बाघ आयो '' भन्ने सानो कवितात्मक पुस्तक छोडेर जानु भएको थियो / मेरो कबिता पढ्ने रुची उमार्ने
पुस्तक त्यहि नै थियो सर्ब प्रथम र लय हालेर पढ्थें /स्कूलको किताबसंग च्यापेर जान्थें / स्कूलमा साथीहरु संग पनि पढ्थें / घरमा पनि
मनोरन्जनको रुपमा कबिता पढ्ने बानि पर्यो / नबराज को धेरै झगडिया बानीले गर्दा हामि कसरी यसको बानी सुधार्ने भन्नेमा चिन्तित
थियौ / हुँदा हुँदा हामी धेरै झगडा गर्ने केटाकेटीलाइ नबे जस्तो भनेर संज्ञा दिन थाल्यौ / दाज्युले उसलाई पहाडबाट ल्याउदा उसको भात खाने थाल पनि लिएर आउनु भएको थियो / त्यो एउटा हलुको सेतो सिलावरको थाल थियो /उसलाई संधै त्यै थालमा भात दिनु पर्थ्यो /उ आफ्नो थाल कसैलाई छुन र त्यसमा खान कसैलाई दिदैन थ्यो /उसको अचम्म को झगडा गर्न बानि के थियो भने थालहरू फिजाएर भात पस्किने बेलामा अरुको थालमा भात हाल्नु भन्दा पहिले उसको थालमा पहिले पस्कनु पर्थ्यो / त्यति सम्म त सह्य थियो नै तर अरु थाल हरुमा भात पस्कन न दिएर जम्मै मेरो थालमा हाल भन्या.. किन अर्कोमा हाल्या भनेर लडी बुडी गरेर उधुमै मच्चाउथ्यो / चान चुने हिसाबले फुल्याउन कसैल
पनि सक्दैन थ्यो रकेहि सिप न लागे पछी दाज्युले जुरुक्क उठेर यो झ्याल बाट बाहिर फ्याकी दिन्छु तलाई भनेर झ्यालमा लगेर तुन्द्रुङ्ग बाहिर
पटि झुन्ड्याई अब रुने कि न रुने, झगडा गर्ने कि न गर्ने ? भनेर कल्याउनु हुन्थ्यों / उ त्यतिखेर गर्दिन...भनेर भन्थ्यो र भित्र तानेर पिर्कामा
थाच्याउनु हन्थ्योतैपनि उ अरुले खान थाली सक्दा सुँक्क सुँक्क गरिरको हन्थ्यो / फेरी खसाल्दिउ भने पछी अनि खान्थ्यो /
यसरि सधैको रडाको खाने बेलामाहुने हुनाले मैले अर्को कुनै उपाय निकाल्नुं पर्यो भनेर ''किसान्जीको'' बाघ आयो भन्ने किताब ल्याएर कबिता पढ्न थाले ,उ बीच बिचमा हि..ही..गरे र सुन्न थाल्यो अनि त्यै मौका मा आमाले सबैको थालमा भात पस्कनु भयो /
अनि मैले माथिको हरफ ''सबै चिज बांडेर खान पढेर, हेर किताबमा के लेखेको छ थाहा छ भनेर त्यो बाडेर खाने भन्ने कबिता त्यसलाई देखाई बाबु हेर त यहा त सबै बाडेर खाने पो भनेको रेछ किताबमा भने / उसले घांटी तन्काएर हेर्यो र कुरा बुझ्यो / अनि हामिलेसबैको थालमा किन भात हालेको त बाडेर खान हैन ? किन आफ्नो थालमा मात्र हाल अरुकोमा न हाल भनेर झगडा गरेको नत्र के हुन्छ थाहा छ भनेर किताब बन्द गरेर उसलाई त्यो किताबको '' बाघ आयो '' पढ्न लगाएँ उसलाई /अनि सुँक्क सुँक्क गरेर भात खान थाल्यो त्यस दिन देखि /
अनि हामी सबै मुखामुख मुसु मूस हाँसो लुकायर खान थाल्यौ /यसरि उ त्यस दिन देखि
झगडा न गरिकन खाने भयो / कबिजिले देशको लागि बताउनु भएको रामबाण प्रयोग गरेर
हाम्रो घरको समस्या समाधान भएको थियो भने देशको लागि उहाको चिन्ताले कति सम्म काम गर्यो ?
तर हाम्रो घरमा प्रयोगात्मक रुपमा उहाको चिन्तन सफल सिद्ध भयो / मेरो बाल्यकाल ताका कबिजिका
लय हालेर बाचन गर्ने कविताका भाब हरु बुढापाका हरुलाई पनि सुन्न र अर्थ बुझ्न मन पराउने खालका
हुने गर्दथे / साहित्यिक सागरमा डुबुल्की मार्दा चस्केको घाउमा मलम खोज्दा राहत को रुपमा यति शब्द
चुहिन गयो / श्रद्धेय कबि प्रति श्रद्धा सुमनका यी दुइ शब्द साथै उहाको आत्माको चिर शान्तिको कामना
गर्दै ढिलाई भए पनि फेरी एक पल्ट भन्छु :-
''सबै चिज बाडेर खाने ......
अस्तु/
राम चन्द्र शर्मा
कलंकी , हाल अमेरिका

Like · · Unfollow Post · Share · Delete

कविहरु हाम्रो !

by Chacha Bihangam on Tuesday, September 20, 2011 at 6:35am
कुराहरु माला जस्तै कवितामा उनि
छन्द लय मिलाएर लेखनाथको सुनि

भाब रस भर्नु पर्छ तल माथि मुनि
लय हाली बाचन गर्नु पैले आफै चुनि

थाहा हुन्छ कसो गरि चाचा विहंगम
लेख्ने गर्छ कबिता त्यो भनि पर्ला भ्रम

गार्हो साह्रो मान्नु हुन्न थप्नु परे श्रम
यसै गरि मिलाउनु कविताको क्रम

नब रस अलिकति जानी राखे राम्रो
पिङ त उसै मच्ची हाल्छ न भएनी काम्रो

पैले होला न उर्सेको सेल जस्तो दाम्रो
यस्तै गरि लेख्दा होलान् कविहरु हाम्रो !

गजल- शालि नै शालि देख्छु

गजल
राजनीति बिबेचना गालि नै गालि देख्छु
मन्त्रीपद सभासद जाली नै जाली देख्छु

देशको भाग्य लम्कियो कता कहाँ छ प्रसासन
वरिपरि भरौटेको तालि नै तालि देख्छु


को छर हेर्ने जन्ताको गास बास र कपास
समाई कुर्सि बस्नेको लागि छाली नै छाली देख्छु


पर्यटकलाई घुमाइ कतै देशको कथा सुनाउ भने
फोहोर थुप्रो वरि र परि नाली नै नाली देख्छु


गाउ र बेशी डुलेर कति पसिना बगाएको
सम्झना आज फर्काउँ भने बालि नै बालि देख्छु


कस्ता दिन गए यस्ता दिन आए भन्छ यो ''चाचा विहंगम''
गाउका भेना लाहुरे सबै शालि नै शालि देख्छु

गजल- लव म्यारिज

कसो गरि बाच्ने हजुर चिप्लो घस्न सकिएन
अधिनमा बस्नै पर्ने, गुन्टा कस्न सकिएन


तल माथि जे भए 'नि समाजकै चल्छ यहा
मन मिल्ने साथि लिदा घरमा पस्न सकिएन


आफ्नो इच्छा सगालेर दुनियालाई रिझाउन
जाँदा जाँदै दलदलेमा फस्न सकिएन


ठुला बढा मुखियाको निरङ्कुश मनोमानी
नमानेर घमण्डी भै मिलि बस्न सकिएन


'छिटो' हाले चोखो हुने मुटुभित्र लुकाउदा
जनै फ्याकी सिनोभित्र आफै खस्न सकिए

केवलपुरे किसान - एक संस्मरण

by Chacha Bihangam on Tuesday, October 18, 2011 at 6:40am
''सबै चिज बाडेर खाने देशको पैसा विदेश न लाने ''

यसपल्ट सरसर्ती फेसबुक नियालेर साहित्यिक गति विधिमा डुबुल्की मार्दै जादा
अकस्मात छातीको एउटा कुनामा चिरिक्क कमिलाले टोके जस्तो भान भयो /
चिलायो कन्याएं / दुख्न थाल्यो / औषधि के होला भनेर घोत्लियें / ये! संस्मरण को
मलहम ले ठिक पार्ला भनि ठानेर यो लिपि तयार पारें/ कथा यसरि अघि बढ्यो :
दुइ हज्जार एघार साल को उपद्र्याहा बाढी पैर्होबाट पिडित भए पछी सबै दाज्यु
भाइहरुलाई जे जे बाकि भयको अंश बण्डा लगाई सके पछी मेरा पिताजी पैरेका
पण्डित बालकृष्ण रुपाखेतीले अब देखि त्यस ठाउमा बसेर निर्बाह गर्न सकिंदैन
भनेर काठमान्डू को छेउ छाउतिर सर्ने निधो गर्नु भयो /
योजना अनुसार पिताजीले हामी दुइ काइलो ऋषिराम शर्मा जो काठमान्डू मै पढ्न
बस्नु हुन्थ्यो , उहाको खोज तलासमा स्वयम्भु मुनि बिजेस्वोरी को छेउ डल्लु भन्ने
ठाउमा कुनै ज्यापुको एक रोपनी आठ आना जग्गामा बनेको फुसको छाना भएको
काँचो इँट ले बनेको भुइँ तले घर रू .दुइ सय मा बन्दोबस्त गरेर खरिद गर्नु भयो र
त्यसलाई भत्काएर त्यही जगमा एक तला उठाएर माथि दुइ कोठा र बुइंगल मा
भान्सा गर्ने गरि तयार पर्नु भयो /त्यतिखेर म ताहाचलमा गुरुको घर मा बसेर पढ्थे र
दाजु बिस्नुमति नजिकैसाबुन कारखानामा काम गरेर बस्नुहुन्थ्यो /घर तयार भए पछी
आमा र म घरमा बस्न थाल्यौ /पिताजी ब्यबहार मिलाउनघर र शहर गर्न थाल्नु भयो /
सबै बन्दोबस्त मिलेपछिपैरे बाट दुध को लागि गोठ भरिको रोजा फुर्की नामको
गाइ ल्याएर छिडीमा पाल्ने गरियो /पछी माइलो दाज्यु टंक नाथ रुपाखेती ले उहाकी
कान्छी श्रीमति पतिको एक मात्र छोरा नबराजलाई पढाउन भनि संगै राख्ने बिचारले ल्याउनु भयो/
म स्कूल त्यहीबाट जान थालें /आमालाई सघाउ पघाउ हामी दुइ काका भतिजा र पिताजीको आगत
जावत संगै केहि पछीकाइलो दाज्यु,भाउज्यु समेत भै त्यो घरमा बस्न थाल्यौ /
नबराज हुन त ४/५ बर्ष जतिको हुँदो हो , म त्यति खेर १४ बर्ष जतिको ६ कक्ष्या मा पढ्थें /
नबराज केटाकेटी देखि नै अति झगडालु थियो र केहि सुधार होला कि भन्ने आशयले नै
पढाउने बिचार गर्नु भएको थियो दाज्युले / बारह्खरी
सिध्याई सकेको थियो उसले त्यतिखेर र पढाइ अघि बढाउँने योजना गर्दै थियौ /
बिस्तार बिस्तार धादिंग धुनी बेशी, महादेव बेशी र वर परका
सबैजसोले पैरेबाट पण्डित बसाइ सरेर काठमान्डू मा घर बनाएका छन् रे
भन्ने कुरा थाहा पाई सकेका थिए /मुख्य तया पिताजीले पुरेत्याई
गर्दै आइयेका बहुसंख्यक यजमानहरू चिन्तित थिए यद्यपि पिताजी घर र शहर गरेर धानी रहनु हन्थ्यो/
मुख्य आय श्रोत नै यजमानहरू भएकाले छोड्न सक्नु हुन्नथ्यो /
तत्काल केवलपुर,पण्डित पौवा ,मान्खु, अमर्खु र रानी बारी सबै एरिया पिताजीको पुरेत्याई भित्र पर्दथ्यो /
काठमाडौँ घरमा सबैतिरबाट कोहि न कोहि कामले आउदा पसेर, भेटेर ,बास बसेर
तिथि सम्झाएर पुरेतको यकिन गरेर जान्थे /

यस्तै सन्दर्भमा ''केवलपुरे किसान '' पनि हाम्रो घरमा आउने जाने गर्नु हन्थ्यो / मेरो उहासंग प्रथम चिनारी त्यसै ताका देखि भएको हो /
उहाले आएको बेलामा एक पटक ''बाघ आयो '' भन्ने सानो कवितात्मक पुस्तक छोडेर जानु भएको थियो / मेरो कबिता पढ्ने रुची उमार्ने
पुस्तक त्यहि नै थियो सर्ब प्रथम र लय हालेर पढ्थें /स्कूलको किताबसंग च्यापेर जान्थें / स्कूलमा साथीहरु संग पनि पढ्थें / घरमा पनि
मनोरन्जनको रुपमा कबिता पढ्ने बानि पर्यो / नबराज को धेरै झगडिया बानीले गर्दा हामि कसरी यसको बानी सुधार्ने भन्नेमा चिन्तित
थियौ / हुँदा हुँदा हामी धेरै झगडा गर्ने केटाकेटीलाइ नबे जस्तो भनेर संज्ञा दिन थाल्यौ / दाज्युले उसलाई पहाडबाट ल्याउदा उसको भात खाने थाल पनि लिएर आउनु भएको थियो / त्यो एउटा हलुको सेतो सिलावरको थाल थियो /उसलाई संधै त्यै थालमा भात दिनु पर्थ्यो /उ आफ्नो थाल कसैलाई छुन र त्यसमा खान कसैलाई दिदैन थ्यो /उसको अचम्म को झगडा गर्न बानि के थियो भने थालहरू फिजाएर भात पस्किने बेलामा अरुको थालमा भात हाल्नु भन्दा पहिले उसको थालमा पहिले पस्कनु पर्थ्यो / त्यति सम्म त सह्य थियो नै तर अरु थाल हरुमा भात पस्कन न दिएर जम्मै मेरो थालमा हाल भन्या.. किन अर्कोमा हाल्या भनेर लडी बुडी गरेर उधुमै मच्चाउथ्यो / चान चुने हिसाबले फुल्याउन कसैल
पनि सक्दैन थ्यो रकेहि सिप न लागे पछी दाज्युले जुरुक्क उठेर यो झ्याल बाट बाहिर फ्याकी दिन्छु तलाई भनेर झ्यालमा लगेर तुन्द्रुङ्ग बाहिर
पटि झुन्ड्याई अब रुने कि न रुने, झगडा गर्ने कि न गर्ने ? भनेर कल्याउनु हुन्थ्यों / उ त्यतिखेर गर्दिन...भनेर भन्थ्यो र भित्र तानेर पिर्कामा
थाच्याउनु हन्थ्योतैपनि उ अरुले खान थाली सक्दा सुँक्क सुँक्क गरिरको हन्थ्यो / फेरी खसाल्दिउ भने पछी अनि खान्थ्यो /
यसरि सधैको रडाको खाने बेलामाहुने हुनाले मैले अर्को कुनै उपाय निकाल्नुं पर्यो भनेर ''किसान्जीको'' बाघ आयो भन्ने किताब ल्याएर कबिता पढ्न थाले ,उ बीच बिचमा हि..ही..गरे र सुन्न थाल्यो अनि त्यै मौका मा आमाले सबैको थालमा भात पस्कनु भयो /
अनि मैले माथिको हरफ ''सबै चिज बांडेर खान पढेर, हेर किताबमा के लेखेको छ थाहा छ भनेर त्यो बाडेर खाने भन्ने कबिता त्यसलाई देखाई बाबु हेर त यहा त सबै बाडेर खाने पो भनेको रेछ किताबमा भने / उसले घांटी तन्काएर हेर्यो र कुरा बुझ्यो / अनि हामिलेसबैको थालमा किन भात हालेको त बाडेर खान हैन ? किन आफ्नो थालमा मात्र हाल अरुकोमा न हाल भनेर झगडा गरेको नत्र के हुन्छ थाहा छ भनेर किताब बन्द गरेर उसलाई त्यो किताबको '' बाघ आयो '' पढ्न लगाएँ उसलाई /अनि सुँक्क सुँक्क गरेर भात खान थाल्यो त्यस दिन देखि /
अनि हामी सबै मुखामुख मुसु मूस हाँसो लुकायर खान थाल्यौ /यसरि उ त्यस दिन देखि
झगडा न गरिकन खाने भयो / कबिजिले देशको लागि बताउनु भएको रामबाण प्रयोग गरेर
हाम्रो घरको समस्या समाधान भएको थियो भने देशको लागि उहाको चिन्ताले कति सम्म काम गर्यो ?
तर हाम्रो घरमा प्रयोगात्मक रुपमा उहाको चिन्तन सफल सिद्ध भयो / मेरो बाल्यकाल ताका कबिजिका
लय हालेर बाचन गर्ने कविताका भाब हरु बुढापाका हरुलाई पनि सुन्न र अर्थ बुझ्न मन पराउने खालका
हुने गर्दथे / साहित्यिक सागरमा डुबुल्की मार्दा चस्केको घाउमा मलम खोज्दा राहत को रुपमा यति शब्द
चुहिन गयो / श्रद्धेय कबि प्रति श्रद्धा सुमनका यी दुइ शब्द साथै उहाको आत्माको चिर शान्तिको कामना
गर्दै ढिलाई भए पनि फेरी एक पल्ट भन्छु :-
''सबै चिज बाडेर खाने ......
अस्तु/
राम चन्द्र शर्मा
कलंकी , हाल अमेरिका

गजल-बैगुनी !

बैगुनीको पराकाष्ठा मर्माहत पार्छ किन

मित्रताको अडेसामा गुनको किरा मार्छ किन





डु डु ल्नो नै निल्न खोज्ने यौटा औलो दिदा भने

आफैलाई अग्यानले नीचतामा झार्छ किन





बारी बोट उसको आफ्नै मीठो फल्छ लटरम्म

आरिसे भै मेरो फुल्दो बगैचामा चार्छ किन





आफ्नो भाग पुड़ो सारी अरुलाई लुटाऊंन

मेरो भाग्य उधिनेर दाह्रा गाडी दार्छ किन





लोभी हिड्छ बढी ताक्दै हैसियत गुमाएर

रेखाभित्र मेरो पारि आफ्नो बारी बार्छ किन





पुस्तौ पुस्ता कुकर्मले झनै तल धसिएर

जादापनि चेतनाले ऊँधै बाटो खार्छ किन





कंसल बस्तु असल हुन्न संस्कारैले गिरेपछी

माथि माथि तान्न खोज्दा बिमुख भै हार्छ किन

के जोड्न सकें र !

प्रिथ्बिमै बास बसेर पनि के जोड्न सकें र
स्वर्गको आश गरेर मैले के छोड्न सकें र

खोरिया खन्दै बिरुवा रोपें फल टिप्ने आशाले
न पाई कुटो सप्रेन बालि के गोड्न सकें र

टारेर छाक सहँदै लात जोडेको हिरालाई
छोपेर मौका यहि हो भनि के फोड्न सकें र

गतिशिलता

म किनारामा उभिएर सतह बगेको हेरिरहन्छु
योउटा छाल उर्लेर आउंछ
त्यो जान्छ
बिलौंउछ
तर सतह बगिरहन्छ
अबिरल गतिले
के यो छाल गतिशिल हो कि सतह ?
कल्पनामा बगिरहने आकान्छाहरु आउंछन ,
जान्छन मेटिदै
फर्केर आउन्छन बिच्बिच्मा भेटिदै
तर म ठ्म्याउन सक्तिन
कल्पना गतिशिल हो कि आकांछा ?
भावनामा ठडिन्छन कती भव्य महल्हरु
त्यसइगरी ओइरो लाग्छन कती मोटर कार,
म जुटेको हुन्छु दुई सांझ्को गांस र बास जुटाउन
भावनासंग के सरोकार!
कुन हो गतिशिल भावना कि मोटर कार ?
मन्मा त्यसइगरी उठछन आशाका लहर्हरु
छाल र तरङग जस्तै आउंछन
जान्छन ,बिलाउंछन
तर किनारामा उभिएर म हेरिरहेको हुन्छु
सतह बगेको बग्यै हुन्छ
म उभिएको उभियै
ठम्याउन सक्तिन के हो गतिशिल ?
म हुंकी आशा हो गतिशिल ?
तर, म सतहभित्र दुबुल्की मारेर जब पिंधमा पुग्छु
भेट्दै जान्छु एक्पछी आर्को अपार
अपार हिरा मोती र नाना सुबर्णको भण्डार ,
अनी मलाई बोध हुन्छ के रहेछ गतिशिल !
कल्पना कि भावना
आशा कि आकान्छा , मन्को तरङग कुन हो गतिशिल ?
अब बल्ल भेटे जस्तो लाग्छ मलाई गतिशिल
कृया ,कार्य ,कर्म र बर्तमान पो रहेछ गतिशिल !
गतिशील, गतिशिल, गतिशिल
कर्म भन्नु नै कार्य हो ,कार्यमा भेटें मैले गतीशिल!
अब भेटें मेल गतिशिल !कार्य भनेको बर्तमान हो ,
एसैमा रहेछ गतिशिल !!

बाथरुमको कैंची (३)

.by Chacha Bihangam on Monday, September 19, 2011 at 8:25am. बिद्यार्थी जीवन नै यौटा यस्तो सुनौलो जीवन हो त्यो फेरी जीवनमा दोश्रो पटक पाउन सकिदैन/ हो अध्ययन भन्ने कुरालाई जिन्दगि भर नै कायम राख्न सकिन्छ समय र जीविकोपार्जन ले फुर्सद दिएमा र अभिरुची पैदा भएमा/ तर सिक्नु र जान्नु वा ब्यबहारिक ज्ञान हासिल गर्नु यो यौटा समयको कुरा हो जुन कि पछी सम्म रहदैन / भनौ कि जीवन चक्र को यो बाताबरण खास समयमा मात्र प्राप्त हुन्छ/ समय बितेपछी यो फर्कैदैन/ खेल्नु ,खानु र रमाउनु अलावा अनेक कुराहरु जीवनको यसै समयमा सिक्न सकिन्छ/

समय अनुसार शरीर बढ्दै जांदा नया नया परिधान र प्रशाधन सामाग्रीहरुको जरुरत पर्छ/ अब प्रश्न उठ्छ के कस्तो जीवन शैलीमा आफुलाई पेश गर्ने/ यो कुरा समय सापेक्ष हो र समय समयमा बदलि रहन सक्छ/ तर जुनसुकै शैली अपनाएर जुन सामग्री प्रयोगमा ल्याए पनि बाथरूममा यौटा कैन्चिको आबस्यकता परिरहन्छ/ हेर्दा सानो, आकर्षक तर बाथरूमसंग कहिल्यै पनि अलग गर्न न सकिने यो कैंची आधा सरो काम सरल जीवन अपनाउने कुनै पनि मानिसलाई युबाबस्थामा प्रवेश गर्नु भन्दा पहिले देखि नै आबस्यकता पर्न सक्छ/ कसैलाई चाडो कसैलाई ढिलो मात्र हो/

अब कुरा गरौ दाह्री जुँगाको बारेमा/ जवानीमा प्रवेश गर्ने पहिलो सिंढी मा नै युवाहरुको जम्का भेट दाह्री जुँगा संग हुन्छ/ हरेक पाइलामा ति युवासँग उसले सोधी रहेको हुन्छ कि तिम्रो जीवनमा हाम्रो स्थान के हो? अहिले नै निर्णय गर्नु पर्यो/ बिभिन्न मानिसको इच्छा बेग्लै रुपमा प्रस्फुटित हुन् सक्छ/ बाल्य कालमा तन्नेरी युबक बा प्रौढ हरुको छाप मनमा पलाए अनुसार उसले बाह्य शैलीको हुबहु परिकल्पना आफो मनमा लिई सकेको हुनु पर्दछ /

सफाचट शैली बा जुँगा पाल्ने दुइ मुख्य शैली प्रचलनमा भए पनि कहिले कहिँ शौख बश हाफ दारी, हाफ जुँगा ,साइड लक इत्यादि अस्थाई रुपमा अपनाउन सक्छन/ तर जुँगा राखेर दाह्री सफाचट गर्नु बा दार्ही जुँगा दुवै सफाचट गर्नु दुइ किसिमको अबस्था नै बाहुल्यमा रहेको पाइन्छ/ आफ्नो इच्छा अनुसार जुनसुकै अपनाए पनि त्यो दृढ निश्चित भएर ब्यबहारमा उतार्न पर्छ/ अफिसमा कामगर्ने मानिस होस् बा बाहिर क्षेत्रमा काम गर्ने होस् जहा सुकै काम गरे पनि चट्ट सफाचट भएर देखिनुलाई आफ्नो शोख भित्र समेट्न सक्नु पर्छ/ त्यसो भएमा यक दिन पनि जिन्ग्रिंग अबस्थामा काममा अनुहार देखाउन मन लाग्दैन कसैलाई/ शोख बस पाल्नेको लागि यो कुरा लागु हुँदैन तर बाथरुमको कैंचीले अनाबस्यक र भद्दा देखिने रौहरुलाई काट छाट गरेर सौम्य बनाउने गर्नु पर्छ/ यस्तो बानि लागि सकेको मानिसलाई कहिल्यै पनि नियमित क्रिया पुरा न गरि निस्कन मन लाग्दैन/

आफ्नो निजि प्रयोगको लागि आबस्यक पर्ने सामानहरुको सेट तयार पार्ने यो समय नै हो मुख्यतया /

घरमा अरु सदस्यहरुले पनि प्रयोग गर्ने भएमा बा निजि प्रयोग एकल रुपमा गर्ने जे होस् यहानेर सिक्नु पर्ने कुरा के छ भने दार्ही काटिसकेपछी दत्त चित्त भएर रेजर, ब्रस,र साथमा उपयोगमा आएका सामानहरु सफा गरि यथा स्थानमा राख्ने आदत यसबेला देखि नै बसाल्नु पर्छ/ यो कामलाई आफ्नो कर्तव्यको रुपमा अङ्गीकार गरि नियमित पालना गर्ने मानिसको भबिष्य अरु क्षेत्रमा पनि उज्ज्वल हुने कुरा बिर्सनु हुदैन/ यो काम शुरुको अबस्था देखि नै आदत को रुपमा बानि बसाल्नु पर्छ/ शुरुको अबस्थामा यति कुरा सिकेर अगाडी बढ्न न सक्ने मानिस अरुको लागि बोझ र स्वार्थ प्रेरित हुन जाने कुरा निश्चित रुपमा ठोकुवा गर्न सकिन्छ/घरमा भएका सबै सदस्यहरुले आफ्नो आफ्नो दायित्य पुरा गरेन भने त्यो घर भांड भैलो को रुपमा स्थापित हुन जान्छ र कहिले काही बाहिरबाट आगन्तुक हरु आउदा उनीहरु बाथरूम प्रयोग गर्न त अबस्य पनि गइ हाल्छन र त्यो समयमा उनीहरुले जे जस्तो अबस्थामा बाथरूम देख्छन त्यसबाट त्यो परिवारको छबी मनमा बनाएर फर्कन्छन/ त्यो मात्र न भएर स्वस्थ्य जीवन बाच्नको लागि र मानसिक बिकाशको लागि पनि सफा बाथरुमको भूमिका ठुलो हुन्छ/ बाथरूम सम्बन्धि आदत जस्तो बसाल्यो पछी सम्म त्यस्तै भएर जान्छ/

ट्वाइलेट,सावर, सिंक र प्रयोग गरेको तौलिया समेतको दैनन्दिन को निर्बाह धोई पखाली सुकाई अर्को पटकको प्रयोगको लागि ठिक पारेर राख्नु र घरको प्रत्येक सदस्यले आफ्नो दायित्य पुरा गर्नु जस्ता काम शुरु देखि सिकेर अभ्यास गर्दै जाने विद्यार्थीको भबिष्य धेरै नै नै चम्किलो हुन्छ/

यी सबै कारणले गर्दा सबैको बाथरूममा टुथ ब्रस साथ साथै यौटा सानो कैंची अनिबार्य रुपमा राख्ने गर्ने हो भने हरेक दिनको दिनचर्या पछी सर सफा गर्ने दायित्व मेरो हो भनेर यो कैची देख्नासाथ मनमा दायित्य बोध हुन गै बानि लागेपछि एक दिन पनि आफ्नो कर्तब्य पुरा न गरि अगाडी बढ्न मन लागदैन/ यो कैची नै प्रेरणाको श्रोत बन्न सक्छ त्यो व्यक्तिको लागि जसरि मलाइ मेरो बाथरुमको कैचीले यहासम्मको यात्रा गरायो/ धन्यबाद

gajal

.by Chacha Bihangam on Wednesday, March 23, 2011 at 11:34pm.

उद्योगको घेराभित्र बैरिसित लड्नु जाति

टोके टोक्ला जावो मौरी गुलियोमा बढ्नु जाति

दाउ पेच लडाएर दिमागिको शेखी झार्दै

आँखाबाट ओझेलीइ कुना काप्चा सड्नु जाति

बृहस्पति एक्लो हुदा ठहरिए झूटा नर

न्यायमाथी हाँक दिदै तिखो शुली चढ्नु जाति

उच्च स्थान योग्यताको हुन्छ कदर गर्नेलाई

मुण्डन गरि भिक्ष्या मागी गुरुसँग पढ्नु जाति

बाक्पटुको पिठो बिक्छ मूकबाणी पण्डितको

ज्ञान कोची कान भित्र हिरा मोति जड्नु जाति



.

गजल

.by Chacha Bihangam on Friday, April 15, 2011 at 7:33am

राजनीति बिबेचना गालि नै गालि देख्छु

मन्त्रीपद सभासद जाली नै जाली देख्छु


देशको भाग्य लम्कियो कता कहाँ छ प्रसासन

वरिपरि भरौटेको तालि नै तालि देख्छु


को छर हेर्ने जन्ताको गास बास र कपास

समाई कुर्सि बस्नेको लागि छाली नै छाली देख्छु


पर्यटकलाई घुमाइ कतै देशको कथा सुनाउ भने

फोहोर थुप्रो वरि र परि नाली नै नाली देख्छु


गाउ र बेशी डुलेर कति पसिना बगाएको

सम्झना आज फर्काउँ भने बालि नै बालि देख्छु

कस्ता दिन गए यस्ता दिन आए भन्छ यो ''चाचा विहंगम''

गाउका भेना लाहुरे सबै शालि नै शालि देख्छु

भाब कि प्रभाब

लुका मारी तिम्रो मेरो संधै हुने गर्छ

भेटौ बसी कुरा गर्दा मन छुने गर्छ



तिम्रो कति राम्रो रुप आँखा भित्र मेरो

बसी सक्दा पनि मन संधै रुने गर्छ



रुनु हास्नु लुक्नु भेट्नु छैन केहि ठुलो

तिमि हास्दा मेरो मन्को मैलो धुने गर्छ



.

बाथरुमको कैंची (२)

.by Chacha Bihangam on Tuesday, September 13, 2011 at 8:48am.आजकल बजारमा प्रशस्त मात्रामा विभिन्न रस रसायन बाट तयार पारिएका प्रसाधन सामग्री हरु थुप्रै भेटिन्छन/ तर त्यसको उपयोग कति सम्म उपयुक्त छ र प्राकृतिक रुपमा सजिलै उपलब्ध हुने सामग्रीको प्रयोगबाट मनिसलाई देखिने उमेरमा कतिको असर परेको हुन्छ भन्ने कुरा बुझ्नु जरुरि छ /तात्कालिक रुपमा आकर्षण र राम्रो देखाइने साधनहरु भविष्यमा गएर हानिकारक साबित हुन सक्दछन /स्वस्थ मानसिकतामा हुर्केको यौटा केटा बा केटीलाई युबाबस्थामा प्रवेश गर्ने बित्तिक्कै बिभिन्न उपयोग प्रयोगमा ल्याएर आफ्नो स्वास्थ्य र सौन्दर्यमा अभिवृद्धि गर्ने क्रियाकलाप टि.भी. रेडियो बा पत्र पत्रिकाको प्रचारबाट सहजै सिक्न अभिप्रेरित गरिरहेका हुन्छन मुनाफाखोरहरु / तर सबैले बुझ्नु पर्छ कि कतिसम्म कवच आफ्नो अनुहारमा लगाएर बास्तबिक भएको भन्दा फरक आकर्षण को लागि देखिनु के राम्रो होला ?बैंशमा श्याल पनि घोर्ले हुन्छ भन्ने उखान अनुसार प्रकृतिले अनुहारमा आफै उमेर अनुसारको आकर्षण पैदा गर्ने हर्मन द्वारा शरीरका प्रत्येक अबयब हरुमा सौन्दर्य , मादकता तथा आकर्षण प्रदान गरिरहेकै हुन्छ /त्यो कुरा न बुझेर प्रचार र प्रसारको भरमा केटीहरु आँखा चिम्लेर लागि परेका हुन्छन /हो ,शरीरमा पैदा हुने मल बिकार जस्तै पसिना, धुलो फोहोरहरु सम्पर्कमा आइ रहने हुँदा यस्ता चिजहरुलाई हटाउन केहि बाह्य सामग्री हरुको आबश्यकता त पर्छ नै जस्तो कि साधारण साबुन ,भाँडा लुगा धुने डिटर्जेंट आदि /साँच्चिकै भन्ने हो भने ओठमा दल्ने लिप्सटिक को आबश्यकता कसैलाई पनि पर्दैन/प्राकृतिक अबस्थाको ओठ र अनुहारमा जतिको सौन्दर्य र मधुरता झल्कन्छ त्यसलाई ढाकछोप गरेको कृत्रिमतामा कहा पाउनु /तर पनि किन समाजमा आडम्बर नै बढी रुचाइएको हो बुझ्न कठिन छ /

शिक्ष्याको कमीलाई एक हिसाबले लिन सकिन्छ कि देख्नमा आए अनुसार शिक्षा हासिल गर्ने अवसर पाएका महिलाहरुमा शृंगार साधनहरु कम उपयोग गर्ने र जति सक्दो साधारण र प्राकृतिक रुपमा नै आफुलाई पेश गर्ने अबधारणा बोकेका पनि पाईन्छन जुन कि सराहनीय छ / यस्ता महिला हरु बाट परिवारमा खर्च को बोझ कम हुन गै आबश्यकीय बस्तुहरुमा खर्च गर्ने क्षमता हासिल हुन्छ / तर हामि सबैले बुझ्नु पर्छ कि आबश्यकताको बाहिर तथ्य न बुझिकन र न केलाईकन देखासिकीको भरमा आँखा चिम्लेर अनुकरण गर्दै बाथरुमको सेल्फमा अटाइ न अटाइ प्रशाधन सामाग्रीहरु जम्मा गर्ने र अन्धाधुन्द प्रयोग गर्ने गरेर उमेरमा उसै पाइने सौन्दर्य जस्तो प्राकृतिक बरदानलाई ढाकछोप गरि पछी बुढापामा गएर पछुताउनु सिबाय केहि हात लाग्दैन होला /

हो म मान्दछु कि शृंगार महिलाहरुको लागि एक आबश्यकीय चर्या हो / प्रशन्न मुद्रामा स्वस्थ मन सबैको सामु प्रदर्शन गर्नमा शृंगार एक अर्काको पुरक भएर आएको हुनु पर्दछ न कि विभिन्न सामग्री हरुले थोपरिएर आफ्नो सही रुप यौवन मा ढाक छोप गरेर उल्टो असर पारोस /

मेरो भन्नुको तात्पर्य यो हो कि यौटा साधारण कैंचीले मलाई जतिको सेवा प्रदान गरेर प्राकृतिक रुपमा युबापन कायम राख्न मदत पुर्याई रहेको छ त्यति नै उपलब्धि हासिल गर्नको लागि अनाबश्यक श्रम ,समय र धन खर्च भै रहेको कुरा हाम्रो समाजमा विद्यमान छ /म यो भन्न सक्छु कि मेरो हराएको कैंची साबुत फेला परेमा बा भेटिएमा म यो बुढेसकालको उमेरलाई अरु दस बर्ष पछी धकेल्न सक्छु भन्ने मेरो अबधारणा रहेको छ / क्रमश:



.

aamaa !

by Chacha Bihangam on Monday, May 9, 2011 at 3:57pm
आफ्नै मुटु काटी कुटी सन्ततिलाई दिन्छ्यौ आमा
दुख सबै समेटेर शिर थापि लिन्छ्यौ आमा


बर्षौ बर्ष हराएर मुग्लानमा बसे पनि
फर्की आउदा आफ्नो छोरा- छोरीलाइ चिन्छ्यौ आमा


संसारमा सबैभन्दा तिमि नै छ्यौ ठुली तर
परि आए बन्धकी भै आफ्नै सृष्टि किन्छयौ आमा


निसन्देह छाती तिम्रो ब्रम्हाण्ड कै तुलनामा
खोजि पस्दा भेटिदैन तिमि बोकी हिंडछ्यौ आमा

gajal-timro lagi

by Chacha Bihangam on Monday, May 2, 2011 at 9:36am
दाया बाया तल माथि शब्द पडदै जाउ
आत्म विस्वासको तिमि विधा चड्दै जाउ


दुनियाको नजरमा भिन्न छैनौ तिमि
मनको शंका हटाएर अघि बढ्दै जाउ


सिद्दिदैन टुङ्गो छैन सिर्जनाको मूल
रचनामा हिरा मोति छान्दै जडदै जाउ


दाया बाया तल माथि शब्द पडदै जाउ
आत्म विस्वासको तिमि विधा चड्दै जाउ

गजल

by Chacha Bihangam on Wednesday, June 1, 2011 at 1:17pm
आफै भित्र हराएको राम खोज्दै छु म
साथ संगै लान मिल्ने काम खोज्दै छु म


देश भित्र कुना काप्चा अन्धकार छायो
निमिट्यान्न पारि लाने घाम खोज्दै छु म


संबिधान जन्माउन ढिलो भयो किन ?
पार्टीभित्र खोजि पस्ने बाम खोज्दै छु म


कस्तो होला राम -राज्य देख्न पाए फेरि
औंसाहरु न जन्मेको धाम खोज्दै छु म


छद्म भेषी सांसद हरु चिन्न गार्हो भयो
भित्र पनि उस्तै हुने नाम खोज्दै छु

गजल

कति भनु तिम्रो रिस मर्छ भने हाँस

पिरतीको बुटो सानो सर्छ भने हाँस





तिम्रो माया पलाउन आँसु मेरो झारी

मल जल गरि गोड्न पर्छ भने हाँस





कि त भन सफा कुरा चित्त केले दुख्यो

धन छैन धनले केहि गर्छ भने हाँस





मैले देख्दा परि जस्तै ठानी मन्ले रोजें

झुक्कीएकै भए अन्तै घर्छ भने हाँस





जम्का भेट भई हाल्यो मौका किन गुमाउनु

साच्चै तिम्रो दुखि कर्म टर्छ भने हाँस





सफा मन सादा शैली बिशाल यो छाती

तिम्रो पिर मर्का दुवै हर्छ भने हाँस





धुक चुक अझै बाँकी भए कसम खान्छु

नामै ''राम'' अटल हो भर्छ भने हाँस



.

मौका

पाठशाला संगै पढ्दा ''आइ लव यु'' को नारा दियौ

कलेजमा पुग्दा संधै ''होम वर्क को'' चारा दियौ





केके दिन्छ्यौ भन्ने आशा मनमा छदै थियो

डिग्री पनि भयो अब ''डकटोरेट को'' भारा दियौ





दूरगामी निर्णयको दुबिधामा थियौ हामि

थप्नु सम्म खुशी थप्दै ''लव्ली लव्ली '' तारा दियौ





प्रस्न उठ्यो अब के त गाडी ? बङ्गला ? कि मंटेसरी

गर्नु गर्यौ हदै सम्म ''प्रस्पेरीटि'' सारा दियौ





धोका पक्कै पनि हैन क्लबमा भेट्यौ सेक्रेटरी

हिरा फोर्ने मौका खोज्दा आँशुका यी धारा दियौ



.

के अघि सार्छौ ?

भानुभक्त कालिदास कलम् अघि सार्छन

राजनीति चाहार्नेले छलम् अघि सार्छन





हैन हैन प्रेम गर्छु भनि भन्नेहरु

चोट खाइ चित्त फाटे मलम् अघि सार्छन





भारतीय दलालहरु ब्वासा जस्तै चंख

नेता भने खुसि पार्न जलम् अघि सार्छन





प्रतिरोध गर्नेहरु को छ आफ्नै पारा

बच्चाहरु रोइ रोइ बलम् अघि सार्छन





मादकीय आतिथेय चाहना हो सबको

मन्दिरमा जाउ तर फलम् अघि सार्छन



.

बाथरुमको कैंची (1)

यो आर्टिकल मेरो ब्लग लेखनको प्रथम प्रयास हो /
ग्राह्य भएमा धाराबाहिक तिर लम्कुं कि? भन्ने बिचार गर्दैछु / समालोचनाले मेरो कलम कैंची
तिखारियोस भन्ने आशा लिएको छु/
हो कैंची हो/ यो सानो चिटिक्क परेको कैंची हो जुन मेरो बाथरूममा ब्रसहोल्दर्को चारवटा प्वाल मध्ये यौटा प्वालमा एकल आधिपत्य जमाएर संधै बस्ने गर्छ / हेर्दा यो सानो छ तर यसको दुइ टुप्पाहरू यति राम्रो संग मिलेको छ कि बयान गरि साध्ये नै छैन / यसलाई सार्है मन परेकी श्रीमती संग तुलना गर्न सकिन्छ किन कि यो दैनिक चर्यामा मेरो नियमित प्रयोगमा आएर मेरो सम्पूर्ण प्रशाधन सम्बन्धि काम सफलताकासाथ सम्पन्न गर्न दिनका दिन मद्दत गरिरहेको हुन्छ र प्रयोग पछी म यसलाइ धोई पखाली पुछेर फेरी होल्डर मा संधै राख्ने गर्छु /मलाइ यो असाध्ये मन पर्नाको कारण यो हो कि यसको दुइटा टुप्पा सुलुक्क तिखारिएर टम्म मिलेका छन् तीखा पनि छन् तर गन्तव्यमा सजिलै संग पुगेर पनि घोच्ने काम गर्दैनन् /करिब चार इन्च लामो यो कैन्चिको प्वालमा मेरो औंला सजिलै संग पस्छ र छुटाउदा पनि अड्किदैन/ नित्य स्नान सकिए पछी म ऐना अगाडी उभिएर यसले आँखी भौं मिलाउने, सेता फुलेका रौँ लाइ फेदी बाट हटाउने ,नाकको प्वाल बाट बाहिर चियाउन लागेका रौँ लाइ चुटुक्क पारेर छोट्त्याउने, अनि समय समयमा टाउकोमा मात्र सिमित न राखी शरीरको तल तिरको भागमा पनि ओराल्ने काम भै रहेको हुन्छ जुन कि अत्त्याबश्यक नै छ /अर्को शब्दमा भनु भने यो कैंची मेरो प्राइभेसी संग यसरि गाँसिएको छ कि यसलाई म आफ्नी श्रीमती संग तुलना गर्न सक्छु /यो न भै म आफ्नो दिन चर्या पुरा गर्न सक्दिन /यो स्टिलले बनेको छ र हेर्दा चिटिक्क परेको छ / तर कडा पनि त्यतिकै छ ,दोब्र्याऊंन मिल्दैन हातले जता घुमाउन पनि सकिन्छ / यसलाई यथा स्थानमा देख्दा मेरो मन ढुक्क हुन्छ कि ए! त्यो कैंची त आफ्नो ठाउमा नै छ /जसरि दिन भरिको काममा परिवार बाट अलग रहनु पर्दा एक किसिमको क्षोभ पैदा भै रहन्छ त्यसैरी नै यो कैन्चिलाई यथास्थानमा देखिन भने मेरो मनमा बेचैनी पलाउन थाल्छ /यताउति परेको रहेछ भने देख्ने बितिक्कै मेरो मुखबाट अनायासै निस्किन्छ ए त्यहि त रहेछ नि बेकारमा ! आजकाल त हुदा हुदा बाथरुम भित्र पस्नासाथ आँखा सबभन्दा पहिले यै कैन्चिमा पर्छन र ठाउमा नै छ भने एक किसिमको मनमा सन्तोष पैदा हुन् जान्छ / म कल्पना गर्न सक्दिन कि यो कैंची अरुले लागोस र प्रयोग गरोस /यो मेरो अत्यन्त प्राइभेट कैंची हो तर कहिले कहिँ घरका अरु सदस्य हरुलाई पनि आबस्यकता परेको बेलामा प्रयोग गर्ने गर्छन जुन कि म चाहन्न / मलाइ यो कैंची चाहिन्छ /तेसो त घरमा अरु साना ,ठुला, उस्तै थुप्रै कैंचीहरु न भएका होइनन यो कैंची हातमा र मनको छापमा यसरी बसी सक्यो कि अब यो मलाइ न भै हुदैन /
एकपल्ट यो कैंची बाथरुमबाट हरायो / न देखेपछी मैले घरका एक एक जनालाई सोधे कसैले देखेको छ कि भनेर / बारम्बार श्रीमतीलाई नै सोधी रहे हाम्रो बाथरुममा अरु कसले चलाउछ र कोहि त आउदैनन भन तिमीले चलायौ कि ? थाहा भएन तर उनि पनि दिक्क भएर यौटा अर्को उस्तै कैंची किनेर ल्याइदिइन/ त्यो मलाइ मन परेन / त्यसको टुप्पाहरू पहिलेका जस्तै तिखा र चिटिक्क मिलेका थिएनन् / काट्दा पनि रौहरुलाई दोब्र्यायेर तान्ने गर्थ्यो / यतिकैमा त्यो हराएको कैंची अकस्मात पाइयो र म धेरै खुशी भएं /समयले एक बर्ष पछाडी धकेली सक्दा पनि कैंची भेटिए पछी मेरो युवापन फर्केर आयो र म पहिलेको जस्तै भएं /यो कैंची यसपाली फेरी हरायो /करिब २ मैना जति भयो /धेरै खोजिसके पाइएको छैन /
मेरो एकहत्तरौ बर्थ डे पछी यो लगत्तै हराएकोले ऐले आएर २मैना जति मैले फुलेका रौ छाँट्ने,नाक भित्रका रौ छोट्याउने र प्राइभेसी अपडेट गर्ने जस्ता कुनै काम गर्न पाएको छैन /जसले गर्दा मेरो सत्तरि बर्ष पुग्दा पनि पचास बर्ष को जति देखिने मानिसलाई एकै पल्ट असि बर्षमा धकेल्न सफल भएको छ यो कैन्चिको अभाब /हुन त श्रीमती पनि भखरै पाचौं दसकको लिस्नु पार गरेकीले पहिलेको जस्तो कैंची खोजि पस्ने र मेरो बयस्क फर्काउने तिर जाँगर चलाएकी छैनन् / उनि धेरै बेफुर्सदी रहने भकिले पनि मलाइ कैंची न पाएकोमा त्यति बिस्मात लागेको छैन यसपाली जति पहिलोपल्ट लागेको थियो /उनको शृंगार र अलंकारका सामानहरु सबै यथा स्थानमा छन् /उनीमा उमेर बढेको आभाष पाईएको छैन / मलाइ भने कैन्चिको अभाव सार्है खट्किएको छ र मेरो पंचांग तिथि मिति को उमेरलाई कैन्चिको सहायताले ढाक् छोप गर्न सफल भई रहेको छैन /अब म बुढो देखिन थालेको छु /मलाइ मेरो उमेर यथार्थ भन्दा धेरै कम देखिनुमा यसको हात पहिलो र दोश्रो हात श्रीमतीको रहेको तथ्य नकार्न सकिंदैन /श्रीमतीको अभाबमा म कैन्चिसंग रमाउन सक्छु तर कैन्चिको अभाबमा श्रीमतीलाई जाल हानेर जालभित्र थुन्न सक्दिन /जे होस् म प्रकृति प्रेमी पुरुष प्राकृतिक रुपमा पेश आउनुको तात्पर्यको बेग्लै अर्थ रहने कुरामा म बिश्वस्त छु / क्रमश: